Με τη ραγδαία εξέλιξη της τεχνολογίας και την άνοδο της Τεχνητής Νοημοσύνης, ο κλάδος της μετάφρασης φαίνεται σιγά σιγά να αλλάζει. Είναι γεγονός ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη, «ΑΙ» ως είθισται να λέμε για συντομία στην καθημερινότητα, έχει βελτιωθεί εντυπωσιακά ακόμη και στη μετάφραση: πλέον παράγει ολοκληρωμένες προτάσεις που είναι, σε πολλές περιπτώσεις, συντακτικά και γραμματικά σωστές.
Όμως, υπάρχει μια κρυφή λεπτομέρεια: το AI έχει σχεδιαστεί, για να είναι αληθοφανές και όχι απαραίτητα ακριβές. Και εδώ προκύπτει το βασικό ερώτημα. Θα το εμπιστευόσουν για τη μετάφραση νομικών, ιατρικών ή διοικητικών εγγράφων; Για να το θέσω αλλιώς, θα εμπιστευόσουν μόνο τις απαντήσεις που σου δίνει ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης για τη διάγνωσή σου; Δεν θα πήγαινες σε γιατρό;
Παρακάτω, σου παραθέτω τρία παραδείγματα που αναδεικνύουν τους περιορισμούς της Τεχνητής Νοημοσύνης στον κλάδο της μετάφρασης και όσοι ή όσες λένε σου λένε το αντίθετο, δυστυχώς, υπερτιμούν τις δυνατότητές του.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη στη μετάφραση:
1. Δεν κατανοεί σε βάθος την εξειδικευμένη ορολογία
Η μετάφραση δεν είναι απλή αντικατάσταση λέξεων. Κάθε κλάδος έχει τη δική του ορολογία, ύφος και δομή. Τα νομικά κείμενα, για παράδειγμα, διαφέρουν ανάλογα με το νομικό σύστημα και συχνά περιλαμβάνουν πολύπλοκες διατυπώσεις, την ορολογία του κάθε επαγγέλματος και μεγάλες προτάσεις με λάθη στο συντακτικό. Αρκεί να διαβάσεις μια 30-σέλιδη αγωγή γραμμένη «στο πόδι».
Προφανώς, το AI μπορεί να αποδώσει σε έναν βαθμό το νόημα του κειμένου, αλλά δεν κατανοεί ουσιαστικά το περιεχόμενό του. Και όταν προκύψει λάθος σε ένα τέτοιο κείμενο, το ερώτημα είναι ποιος φέρει την αστική ευθύνη;
Διάβασε ΕΔΩ για την αστική ευθύνη στις νομικές μεταφράσεις με Τεχνητή Νοημοσύνη
2. Δεν εγγυάται ούτε διασφαλίζει την εμπιστευτικότητα
Οι επαγγελματίες του κλάδου μας δεσμεύονται από ρήτρες εμπιστευτικότητας (NDAs), συμμορφώνονται με κώδικες δεοντολογίας, ενώ ταυτόχρονα ακολουθούν αυστηρές διαδικασίες προστασίας δεδομένων. Επίσης, κατανοούν άριστα τις πολιτισμικές διαφορές και μπορούν να διαβάσουν «πίσω και ανάμεσα από τις λέξεις». Πέρα από τις γνώσεις που ήδη κατέχουν και την ενδελεχή έρευνα που κάνουν, οι επαγγελματίες του κλάδου της μετάφρασης έχουν επαφή με επαγγελματίες του εκάστοτε χώρου (νομικού, ιατρικού κτλ.) στους και τις οποίες ανατρέχουν, για να μάθουν αν μια απόδοση είναι σωστή ή απλώς «τι θέλει να πει ο ποιητής».
Είναι αξιοσημείωτο ότι, όταν ανεβάζεις ένα έγγραφο σε ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης, δεν έχεις πάντα σαφή εικόνα για το πού αποθηκεύονται τα δεδομένα και πώς χρησιμοποιούνται. Ακόμη και αν κάποιες εταιρείες παρέχουν εγγυήσεις, αυτό δεν ισχύει για όλες.
Σε πολλές περιπτώσεις, η διαρροή ευαίσθητων δεδομένων αποτελεί σημαντικό ρίσκο.
3. Δεν έχει κρίση και αναπαράγει λάθη
Το AI εκπαιδεύεται από ήδη υπάρχοντα μοντέλα, τα οποία ενδέχεται να περιέχουν λάθη. Αυτά τα λάθη μετά τα αναπαράγει.
Επιπλέον, όταν υπάρχουν δύο ή παραπάνω πιθανές αποδόσεις, δεν έχει πάντα την ικανότητα να επιλέξει την καταλληλότερη με βάση τα συμφραζόμενα, το ύφος, τον σκοπό του κειμένου ή ακόμα τις οδηγίες του/της εντολέα. Δεν διαθέτει κριτική σκέψη.
AI ως βοηθητικό εργαλείο και όχι ως εργαλείο αντικατάστασης
Τα εργαλεία Τεχνητής Νοημοσύνης αποτελούν ένα εξαιρετικό βοήθημα, ειδικά όταν συνδυάζονται με CAT Tools, τα οποία περιέχουν μεταφραστικές μνήμες και γλωσσάρια που έχουν δημιουργηθεί από ανθρώπους.
Σε απλά και μη εξειδικευμένα κείμενα, κυρίως για προσωπική χρήση, μπορεί να προσφέρει γρήγορα και (σε σημαντικό βαθμό) αξιόπιστα αποτελέσματα, πάντα όμως με ανθρώπινη επιμέλεια.
Συμπέρασμα
Ίσως σε βάθος μιας πενταετίας το άρθρο αυτό να θεωρείται παρωχημένο και όντως η Τεχνητή Νοημοσύνη να κάνει «θαύματα» και να εκπληρώνει όλα όσα υπόσχεται σήμερα. Ωστόσο, προς το παρόν, την επόμενη φορά που θα ακούσεις «κάνουμε τις μεταφράσεις με AI πιο γρήγορα και πιο φθηνά», σκέψου: είναι πράγματι εφικτό κάτι τέτοιο ή πρόκειται για υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων της Τεχνητής Νοημοσύνης;
Και αν είσαι εσύ που ως πελάτης ή πελάτισσα ζητάς αποκλειστικά χρήση εργαλείων Τεχνητής Νοημοσύνης, αξίζει να αναρωτηθείς το εξής: θα αναλάμβανες εσύ την αστική ευθύνη για τα λάθη που προκύπτουν;